Proje'nin Adı


SAPLARINDAN LİF ELDE EDİLEN BİTKİLERDE (KETEN- KENEVİR-ISIRGAN) TARIM TEKNİKLERİ VE MEKANİZASYONUNUN GELİŞTİRİLMESİ, ÜRETİM VE İŞLEME MALİYETLERİNİN DÜŞÜRÜLMESİ

Proje Özeti


Yüksek katma değerli ve doğal tarımsal ürünlere olan talep dünyada ve ülkemizde son yıllarda artış göstermektedir. Bu kapsamda ısırgan, keten ve kenevir tekstil, yalıtım, otomotiv, kimya gibi birbirinden farklı amaçlarla birçok sektörde kullanılmakta ve bu tür katma değerli, doğal ürünlerin başında gelmektedir. Ülkemizde geçmiş yıllarda yapılan keten ve kenevir gibi lif üretimi daha ziyade tekstil dışı alanlarda halat, urgan, halı tabanı vb. gibi günümüzde kullanımı azalan ya da ucuz sentetik ürünlere yönelen üretimle sınırlı kalması, yeterince AR-GE ve yatırım yapılmaması vb. nedenlerle yok olmaya başlamıştır. Gelişen dünya koşullarında lif bitkilerinin üretimine uygun olan Karadeniz bölgesinde yüksek katma değerli ürünlerin elde edilmesine yönelik yerli çeşitler geliştirmek ve geliştirilen çeşitlerin tanıtımı ve yaygınlaştırılması önem kazanmıştır. Bu sayede organik tarımsal üretime uygun, yüksek verimli ve ince elyaf kaliteli iplik ve kumaş elde edilmesine yönelik pamuk dışı lif bitkilerinin üretim metotlarının geliştirilmesi ve üretim maliyetlerinin mekanizasyon kullanılması suretiyle azaltılması zorunluluğu ortaya çıkmaktadır. Bu projede, keten, kenevir ve ısırgan bitkilerinde farklı üretim metotlarının lif verimi ve kalitesi üzerine etkisinin belirlenmesinin yanı sıra üretim ve işleme maliyetlerinin azaltılması da amaçlanmıştır.

Proje'nin Amacı ve Gerekçesi


Son 30 yıl içerisinde dünyada olduğu gibi ülkemizde de doğal liflerin kullanımı, yüksek maliyetler nedeniyle, giderek azalmıştır. Sentetik liflerin doğal liflere tercih edilmesinin bir başka nedeni de tüketici bilincinin yerleşmemiş olmasındandır. Gerek giyim gerekse diğer kullanım alanlarında doğal liflerin kullanılmasının hem çevre hem de insan sağlığı bakımından gerekli ve faydalı olduğu uzmanlarca belirtilmektedir. Tüketici bilincinin artması ve tarımsal maliyetlerin özellikle mekanizasyonla azaltılması nedeniyle başta Avrupa ülkeleri olmak üzere dünyanın birçok ülkesinde doğal liflere rağbet artmaya başlamıştır. Diğer bir ifade ile üretim maliyetlerinin azaltılması durumunda ülkemizde de doğal liflerin kullanımının artırılması mümkündür. Tüketici talebinin bu yönde olması durumunda ülkemizde doğal liflerin üretiminin artırılması gündeme gelecektir. Ülke olarak en önemli doğal lif kaynağımız pamuktur. Pamuk, sıcak iklim koşullarında yetişmemekte ve Ege, Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu bölgelerimizde tarımı yapılmaktadır. Hali hazırda pamuk ekim alanlarında üretilen pamuk lifleri ülke sanayisinin ihtiyacına yetmemektedir ve önemli miktarda pamuk ithalatımız vardır. Pamuk ekim alanlarını genişletme çalışmaları devam ederken diğer yandan da pamuk bitkisinin yetişmediği diğer alanlarda sapından lif elde edilen keten, kenevir ve ısırgan tarımının yapılabilmesi için yetiştirme tekniği ve ıslah çalışmaları başlatılmış durumdadır. Anadolu coğrafyasında yüzlerce yıl yapılmış olan keten ve kenevir tarımı son 10 yılda iyice yok olma aşamasına gelmiştir. Sentetik liflerin yapmış olduğu baskıya ilave olarak bu iki değerli bitkimizin tarımının yok olmasının nedenleri, bu bitkilerin tarımındaki güçlükler, işleme aşamasındaki el işçiliğine dayanan uzun süreç ve maliyetlerdir. Bu bitkilerin tarımının kolaylaştırılması, işlem süreçlerinin kısaltılması ve maliyetlerinin düşürülmesi sonucunda, ekim alanlarını artabilecektir. Isırgan bitkisi tıpkı keten ve kenevir gibi sapından lif elde edilen bitkilerdendir. Sağlıklı ve kaliteli liflere sahip olması bakımından çok önemlidir. Keten, Kenevir ve Isırgan gibi sapından lif elde edilen bitkilerde üretim teknikleri, hasat ve işleme mekanizasyonunun geliştirilmesi ve maliyet analizlerinin ortaya konulması gibi konular yerince araştırılıp ortaya konulmamıştır. Sapından lif elde edilen keten, kenevir ve ısırgan gibi bitkilerin üretim tekniklerini, hasat ve işleme mekanizasyonlarını ortaya koyarak maliyetleri düşürmek ve ekim alanlarını yaygınlaştırmak temel amacımızdır.